Back

ⓘ Bokini Henoka. Ny Bokini Henoka na Bokini Enoka dia fanangonan-dahatsoratra apokaliptika isan’ny literatiora tanelanelan’ny Testamenta roa; apokrifa na pseodepi ..



Bokini Henoka
                                     

ⓘ Bokini Henoka

Ny Bokini Henoka na Bokini Enoka dia fanangonan-dahatsoratra apokaliptika isan’ny literatiora tanelanelan’ny Testamenta roa; apokrifa na pseodepigrafa ho an’ny Testamenta Taloha izy ka tsy isan’ny kanonan’ny Baiboly hebreo na katolika na protestanta; nampitondrain’ny mpanoratra ny anaran’i Henoka io boky io. Deoterokanonika ny Bokini Henoka amin’ny Fiangonana Ortodoksa Teoahedo.

                                     

1.1. Fanoratana ny boky Mpanoratra

Misy ihany ny mino fa mampita ny zavatra nampahalalain Andriamanitra ani Henoka ity boky mitondra ny anarany ity. Ny mpikaroka ankehitriny dia miaiky fa anarana nindraminny mpanoratra fotsiny ny hoe Henoka na Enoka fa tsy i Henoka no nanoratra ny boky mitondra ny anarany. Ahitana fizaràna maro izay nataonny mpanoratra maro teo anelanelan’ny taonjato faha-2 sy voalohany tal. J.K. ny Bokin’i Henoka.

                                     

1.2. Fanoratana ny boky Dikan-teny tranainy

Nadika tamin’ny fiteny grika tsikelikely ny Bokini Henoka. Natao tanelanelan’ny taonjato faha-4 sy faha-6 avy amin’ny boky amin’ny fiteny grika ny dika tamin’ny fiteny etiopiana.

Amin’ny fiteny etiopiana ny dikan-teny feno tranainy indrindra ananana an’io boky io. Misy voasoratra amin’ny fiteny grika sy fiteny siriaka ary fiteny kopta ny ampahany maro amin’ny boky; misy koa ny andalana amin’ny fiteny arameana izay angamba nikambana tamin’ny dikan-tenin’io boky io voalohany, izay heverin’ny maro fa very efa elabe. Hita teo antenantenan’ny taonjato faha-20 tao Komrano any Jordania niaraka amin’ny sora-tanana firaketana hita tao amin’ny Ranomasina Maty ireo sombintsombiny ireo.

                                     

2. Fizaràn’ny boky

Azo zaraina dimy na enina ny boky:

Teny fampidirana

Maneho ny lohahavi-dehiben’ny boky, dia ny fitsaran’Andriamanitra ho avy, ny fizaràna voalohany 1Hen. 1 – 5 izay teny fampidirana ho an’ny boky.

                                     

2.1. Fizaràn’ny boky Teny fampidirana

Maneho ny lohahavi-dehiben’ny boky, dia ny fitsaran’Andriamanitra ho avy, ny fizaràna voalohany 1Hen. 1 – 5 izay teny fampidirana ho an’ny boky.

                                     

2.2. Fizaràn’ny boky Ny Bokin’ny Fanoharana

Misy fanoharana sy fahitana maro mikasika ny andro farany sy ny fitsarana farany ny Bokin’ny Fanoharana 1Hen. 37 – 71 nosoratana tokony ho tamin’ny taona 30 tal. J.K., izay manambara mialoha ny hiavian’ny Mesia hamoaka ny didim-pitsarana anireo anjely sy ny olona rehetra. Voasoritsoritra ao ny Fanjakan’Andriamanitra hoavy. Ao no ahitana ilay atao hoe Bokinny Apokalipsan’i Noa.

                                     

2.3. Fizaràn’ny boky Ny Bokin’ny Fanazavana eny an-Danitra

Misy fanambaràna tsiambaratelo momba ireo zavatra eny amin’ny lanitra kintana, sns ny Bokin’ny Fanazavana eny an-Danitra 1Hen. 72 – 82 izay nosoratana tamin’ny fotoana mitovitovy amin’ny nanoratana ny Bokin’ny Mpiambina. Resaka momba ny astronomia sy ny meteorolojia no hita ao. Izany no anaovana azy hoe Bokin’ny Astronomia.

                                     

2.4. Fizaràn’ny boky Ny Bokin’ny Nofy

Fanangonana nofy maneho fahitana ny Bokin’ny Nofy 1Hen. 83 – 90 izay voasoratra tamin’ny taona 160 eo ho eo. Mitantara ireo fahitan’i Henoka momba ny safodrano hanasaziana izao tontolo izao noho ny haratsiam-panahiny, ary ny hiavian’ny fiandrianana mesianika aorian’izany ity fizaràna ity.

                                     

2.5. Fizaràn’ny boky Ny Epistilin’i Henoka

Ahitana famporisihana sy fanambaràn-javatra mialoha ny Epistilin’i Henoka 1Hen. 91 – 107 izay nosoratana tamin’ny taonjato voalohany tal. J.K. Azo zaraina roa indray io:

Mampionona ny olo-marina sy mampirisika azy ireo haharitra ary manameloka ny olon-dratsy amin’ny filazana ny hanjo azy ireo any am-parany ny 1Hen. 91 – 105. Ao amin’ity ampahany voalohany ity dia zarain’i Henoka ho" herinandro” folo tsy mitovy halava ny tantaran’ny olombelona. Kisarin’ny fetr’andro folo samy manana ny maha izy azy noho ny fisian’ny olona na zava-mitranga manokana ireo "herinandro" ireo. Ny herinandro faha-4, ohatra, dia herinandron’i Mosesy am-panoharana, ny faha-7 dia herinandron’ny fiharatsian’izao rehetra izao. Ao amin’ny herinandro faha-10, izay tampony amin’izy rehetra, no iresahan’ny mpanoratra ny amin’ny paradisa taloha hosoloana paradisa vaovao maharitra mandrakizay.

Miresaka indray ny amin’ny safodrano sy ny fisehoan’ny ratsy izay hanaraka ary ny famaizana sy ny valisoa hozaraina rehefa tonga ny fanjakam-piandrianan’ny Mesia ny ampahany faharoa 1Hen. 106 – 107.



                                     

3. Lanjan’ny boky

Zava-dehibe ho an’ny mpikaroka ankehitriny ny Bokin’i Henoka satria maro ireo hevitra sy teny hita ao izay mampahatsiahy ny hevitra momba ny andro farany sy andalana apokaliptika ao amin’ny Testamenta Vaovao.

                                     

3.1. Lanjan’ny boky Lanjan’ny boky tamin’ny andron’ny Apostoly

Nankamamy ny Bokin’i Henoka ny Kristiana tany am-boalohany; nefa, ankoantr’ireo tonon-tsiahy mahalana, dia tsy misy zava-pantatra ny amin’ilay boky raha tsy tamin’ny nahitana ny soratanana mirakitra feno ny boky amin’ny fiteny etiopika tamin’ny faran’ny taonjato faha-18 tao avaratra-andrefan’i Afrika.

Mampahatsiahy faminaniana niseho tamin’i" Henoka ilay fahafito nandimby an’i Adama” ny iray amin’ireo epistily kanonika, dia ny Epistilin’i Joda:

14 Ary Enoka koa, ilay fahafito nandimby ani Adama, dia efa naminany ny aminireny olona ireny ka nanao hoe: "Indro, tonga Jehovah mbaminny masiny tsy omby alinalina 15 hitsara ny olona rehetra sy hampiaiky ny olona ratsy fanahy rehetra ny asanny haratsiam-panahy rehetra, izay nataony taminny haratsiam-panahiny sy ny teny sarotra rehetra izay nitenenanny mpanota ratsy fanahy hanohitra Azy ".” Joda 1.14-15.

Ireto ireo andalana ireo ao amin’ny Boky voalohan’i Henoka:

I Henoka ilay fahafito nandimby an’i Adama 1Hen. 60.8

Indro ny Tompo miaraka amin’ny masina alinalina, hanao fitsaram-panamelohana ny olona rehetra, sy hampiaiky ny ratsy fanahy rehetra ny noho ny asan’ny haratsiam-panahy izay nataony sy noho ny fitenenan-dratsy nanoherana azy izay nataon’ny mpanota ratsy fanahy ” 1Hen. 1.9.



                                     

3.2. Lanjan’ny boky Lanjan’ny boky aminny Kristiana ankehitriny

Tsy kanonika ny Boky voalohan’i Henoka ho an’ny Jiosy sy ny Katolika sy ny Protestanta ary ny ankamaroan’ny Kristiana ortodoksa. Isainy ho apokrifa na pseodepigrafa io boky io.

                                     

3.3. Lanjan’ny boky Lanjan’ny boky ho an’ny Ortodoksa Teoahedo

Amin’ny Fiangonana Ortodoksa Teoahedo Etiopiana sy Eritreana dia deoterokanonika ny Bokin’i Henoka, sahala amin’ny Boky voalohany sy faharoan’ny Makabeo. Mino izy ireo fa ilay teniny fanokafana nataoni Henoka izay averina eto ambany no teny voasoratra voalohany amin’ny fitenin’ny olombelona, satria i Henoka no olona nanoratra voalohany:

"ቃለ፡ በረከት፡ ዘሄኖክ፡ ዘከመ፡ ባረከ፡ ኅሩያነ፡ ወጻድቃነ፡ እለ፡ ሀለዉ፡ ይኩኑ"

"በዕለተ፡ ምንዳቤ፡ ለአሰስሎ፡ ኵሉ፡ እኩያን፡ ወረሲዓን።"

/Qāla barakat za-Hēnōk za-kama bāraka ḫərūyāna wa-ṣādəqāna əlla hallawu yəkūnū ba-ʿəlata məndābē la-asassəlō kʷəllū əkūyān wa-rasīʿān/

Teny fitsofan-dranon’i Henoka, nitsofany rano ilay voafidy sy marina izay hiaina amin’ny andron’ny fahasahiranana mba hanesorana ny mpanao ratsy sy ny mpamerim-pahadisoana rehetra”.

                                     

3.4. Lanjan’ny boky Lanjan’ny boky ho an’ny Olomasin’ny Andro Farany

Ny Fiangonani Jesoa Kristy ho an’ny Olomasin’ny Andro Farany dia tsy mandray ny Boky voalohan’ny Henoka ho isan’ny boky kanonika mahazatra, na dia heveriny fa ny fizaràna voalohany indrindra dia vokatry ny tsindrimandrin’ Andriamanitra. Ahitana fizaràna izay heveriny fa mirakitra sombin-dahatsoratra avy amin’ny Bokin’i Henoka izay voasoratra voalohany ilay atao hoe Bokin’i Mosesy ao amin’ny kanonan’ny Olomasin’ny Andro Farany. Misy ifanahafany amin’ny Boky voalohan’i Henoka sy ny lahatsoratra hafa atao hoe nosoratan’i Henoka ny 2 Henoka sy ny 3 Henoka ary ny Bokin’ny Olona goavana io fizarànan’ny Bokin’i Mosesy io. Mahakasika fitantaran-javatra sy lohahevitra ary anaranolona izany fitovizana izany. Heverin’ny Olomasin’ny Andro Farany ho mirakitra ampahan’ny" zava-miafina sy ny fampianarana ary ny fahitan’i Henoka” ny ampahany natokana ho an’i Henoka ao amin’ny Bokin’i Mosesy, na dia tsy hita ao ny Bokin’i Henoka manontolo.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →